HSG (Rahim Filmi)

Histerosalpingografi nedir ?

Rahim ağzı kanalına radyoopak bir madde verilerek rahim-rahim ağzı bileşkesi, rahim kanalı ve tüplerin değerlendirilmesini sağlayan bir görüntüleme tekniğidir.

 

HSG ( rahim filmi) ne kadar sürer ?

10 dakika sürer.

 

HSG ( rahim filmi ) overleri  ne kadar radyasyona maruz bırakır ?

Çok düşük 1 ile 2 rad kadar radyasyona maruz bırakır.

 

HSG ( rahim filmi) ne zaman çekilir ? çekilirken ağrı olur mu ? neden ağrı olur ?

Adetin ilk gününe 1. gün deriz. 5-10. günler arası çekilir ( adet döneminde yapılması enfeksiyon riskini arttırır. Adet kanının tüpe kaçmasına neden olur, rahim kanalının ince olduğu proliferatif dönemde çekilmelidir)

Rahime verilen kontast madde tüplerde ve rahimde gerginlik yarattığı ve karnın içinde birikip karın zarında irritasyon yaptığı için ağrıya yol açar. Anestezi uygulanmadan yapılan HSG çekimlerinde; 30 dakika önce ağrı kesici içmeki ağrıyı azaltır. 

 

HSG ( rahim filmi) çekimi nasıldır ?

İlk olarak jinekolojik muayene yapılır. Rahim ağzının dış deliğine özel bir HSG kanülü ile giriş yapılır. Kontrast madde verilir. Kontrast maddenin hzılı verilmesi, tüplerde yalancı tıkanıklık yapabilir. Kontast madde 3-4  ml' den fazla olmayacak hızda gönderilmelidir. Çoğunlukla 3 görüntü alınması yeterli olur.

  1. Kontrast madde öncesi görüntü
  2. Rahim kanalının doluşunu gösteren görüntü
  3. Tüplerden karın içine dökülmesini gösteren görüntü

 

HSG ( rahim filmi) hangi durumlarda çekilmez ?

  1. Geçirilmekte olan  aktif rahim ağzı enfeksiyonu
  2. Rahimden aktif kanama
  3. Gebelik
  4. İyodür alerjisi
  5. Böbrek ve kalp yetmezliği
  6. Adet ve adete bir hafta kala
  7. Yeni uygulanmış küretaj 

 

HSG riskleri nelerdir ?

Komplikasyon oranı çok düşüktür. % 1-3 arasındadır.

  1. HSG sonrası hastaneye yatış gerektiren, pelvik enfeksiyon olabilir. ( Her HSG çekiminde;  enfeksiyon riski nedenli 1 gün önce antibiyotiğe başlanır, toplamda 3 gün kullanılması istenir )
  2. Karın alt bölgesinde ağrı
  3. Rahim delinmesi
  4. Kontrast maddeye karşı alerjik reaksiyon

 

Hangi durumlarda HSG çekilmesi önerilir ?

  1. İnfertilite (kısırlık) 
  2. Tekrarlayan düşükler
  3. Tüp ameliyatlarının sonuçlarının değerlendirilmesi
  4. Submukoz myomların değerlerlendirilmesi
  5. Rahim içi yapışıklıklar ( adezyon, ashermann sendromu )
  6. Doğumsal rahim anormallikleri
  7. Tüp tıkanıklıkları
  8. Genital sistemde tüberküloz yada endometriozis şüphesi

 

Normal HSG sonucunda ne bekleriz ?

Rahim kanalı üçgen şeklinde, rahim ağzı kanalı 2,5 cm uzunluğundadır. Tüpler değerlendirilir ve kontrast maddenin tüplerden karın duvarına geçişi görüntülenir.

 

HSG hangi hastalıklara tanı koyabilir ?

  1. Rahmin doğumsal anomalileri ( perde, çift rahim vb)
  2. Submukoz myom (artık tanısı için pelviks ultrason yeterlidir )
  3. Endometrial polip (artık tanısı için pelvik ultrason yeterlidir )
  4. Tüp tıkanıklıkları ve genişlemeleri
  5. Servikal yetmezlik ( tanıyı destekler )

 

HSG başarısı ne kadardır ?

HSG rahimin değerlendirilmesinde ( myom, polip, doğumsal anomaliler vb) % 100 başarılıdır. Tüpten kontrast madde geçişini belirlemekte iyidir. Fakat tüplerin fonksiyonu ve yapışıklar açısından başarılı değildir. Laparoskopi ile desteklenmelidir.

 

HSG sonrası hemen gebelik planlanabilir mi ? gebe kalınabilir mi ? cinsel ilişki yasağı ne kadar sürer ?

HSG sonrası karnın içine geçen kontrast madde nedeni ile ağrı olur. Karın duvarında yaptığı hassasiyet geçince cinsel ilişki yasağı kalkar. Radyasyon oranı düşük olsada aynı adet döngüsünde gebelik önerilmez. HSG çekilirken tüplerde mevcut olan sıvı yada havaya bağlı  tıkanıklar açılır. Bu nedenle  HSG sonrası gebe kalma şansı yüksek oranda artar. 

 

HSG de yalancı tıkanıklık olur mu ? yalancı tıkanıklık nasıl anlaşılır ?

HSG çekimi sırasında ağrıya bağlı tüpte tıkanıklık görülebilir. Çoğunlukla tek taraflıdır. HSG çekiminden 30 dakika önce ağrı kesici verilerek bu ihtimal azaltılabilir. HSG çekimi anestezi altında yapılabilir.

 

HSG çekimini anestezi ile yapılabilir mi? anestezi ile çekildiğinde HSG sonrası ağrı olur mu ?

Hasta istemine bağlı anestezi verilebilir. Anestezi uygulanan HSG çekimlerinden sonra, karın içine geçen kontrast madde nedenli, alt karında hassasiyet olur.

 

Gebe kalamayan hastalarda ( kısırlıkta nedenin araştırılması ) HSG ne zaman çekilmelidir ?

Hastaya göre değişmekle birlikte 35 yaş altındaki hastalarda 12 ay, 35 yaş üstündeki hastalarda 6-8 ay korunmasız ilişki sonrası HSG çekilmelidir.

 

Önceden çocuğu olan, sonra gebe kalamayan hastalarda HSG önerilir mi ?

Önceden gebe kalabilmek; tüplerin sürekli açık olacağını göstermez. Sonrasında tıkanabilir.

 

Tüpler neden tıkanır ?

  1. Enfeksiyonlar ( tedavisiz bırakılan enfeksiyonlarda vücudun koruma mekanizmasına bağlı : fibrozis)
  2. Küretaj ( düşük materyalinin tüplere kaçması nedenli )
  3. Myom operasyonları ( kan, myom parçasının tüplere kaçıp tıkaması nedenli )
  4. Endometriozis: ( yapışıklıklar nedenli )
  5. Karından geçirilen operasyonlar :( yapışıklık nedenli )
  6. Yumurtalık ve tüp cerrahisi geçirmiş olmak
  7. Normal doğum ve sezaryan ( kanın geri kaçıp tüpleri tıkaması nedenli )
  8. Tüberküloz ( enfeksiyonun yaptığı hasar ve yapışıklık nedenli )

 

HSG çekilirken tüpler eş zamanlı açılabilir mi ?

Enfeksiyon ve tüberküloz dışındakiler çoğunlukla açılır. Enfeksiyonlarda laparoskopi gerekir.