Yumurta Sayısı ve Kalitesi ( Over Rezervi) Nasıl Ölçülür ? FSH VE AMH Nedir ?

Yumurtalığın görevi nedir ?

Ergenlikten menopoza kadar her ay düzenli adet olur. Yumurtalıkların düzenli çalışması, normal adet düzenini sağlar. Her ay sağ yada sol yumurtalıktan bir yumurta seçilir. Bu tek yumurta, diğer yumurtalardan öne çıkar. Günde 2 mm büyüyerek, 14 günde 2 cm' e ulaşır. 2 cm' e ulaşan yumurta 36 saat içinde olgunlaşıp, çatlar. 36 saat içinde sperm ile karşılaşır ise gebelik olur. Karşılaşmaz ise yumurtalık, rahim kanalına gebelik olmadığı haberini verir. Bu şekilde adet olunur.

Yumurtalık her ay GEBELİK İÇİN YUMURTA HAZIRLADIĞI GİBİ, KADINLIK HORMONU ESTROJENİDE ÜRETİR. Estrojen hormonu; kemikleri destekler ve vücudu kalp damar hastalıklarından korur. Kadının tüm vücudunu genç ve diri tutar.

 

Yumurtalıkta kaç yumurta vardır ?

Anne karnında kız olan bir bebeğin yumurtalığında 7 milyon civarında yumurta vardır. Fakat kız bebek doğana kadar bu sayı, 2-3 milyona kadar düşer. Ergenliğin başında bu sayı; 300 bine düşer. Bu nedenle; her genç kız, daha adet olmaya başlamadan önce bile çok fazla yumurtasını kaybeder. 

HER ADET DÖNGÜSÜ İÇİN BİR YUMURTA SEÇİLİP BÜYÜYOR GİBİ GÖRÜNSEDE, bu yumurta 300 yumurta arasından olur. VE HER AY ORTALAMA 300 adet YUMURTA KAYBI YAŞANIR. 

 

Her kadında, HER AY aynı sayıda mı YUMURTA KAYBI YAŞANIR ?

Hayır. Her ay yaşanan YUMURTA KAYIP HIZI, DEĞİŞKENDİR. BU GENETİK OLARAK GEÇER. AİLE, özellikle ANNE ÖYKÜSÜ çok önemlidir. ÇOĞUNLUKLA ANNE ile AYNI YAŞLARDA MENOPOZA GİRİLİR. Stres,sigara ve ilerleyen yaş; aylık yumurta kayıp hızını arttırır.

 

Yumurta sayısını düşüren dış etkenler nelerdir ?

Uzun süreli stres, yorgunluk, uykusuzluk yumurta kaybını hızlandırır ve menopoz yaşını erken yaşlara çeker.

 

Yumurtalık sayı ve kalitesi ( OVER REZERVİ) nasıl ölçülür?

Over rezervini değerlendirmek;  erken menopozu ve gebe kalma oranını belirler. 

  1. FSH nedir ?  En sık ve kolay uygulanan testir. Yumurta kapasitesinin azaldığını gösteren ilk testir. Adet döngüsü içinde değerleri değişir. FSH bakılması için en uygun zaman; adetin 2,3 ve 4. günleridir. FSH yükseldikçe ; yumurta sayı ve kalitesi düşer. Menopoz demek değildir. Tek bir FSH testi ile yumurta sayı ve kalitesini değerlendirmek doğru değildir. FSH değerinin 10' un üstünde olması, bir sonraki adet döngüsünde FSH bakılmasını gerektirir. Ultrasonda yumurta sayımı, östrojen hormonu ve antimüllerian hormon bakılmalıdır.
  2. Östojen hormonunu tek başına bakmak; yumurta sayı ve kalitesini değerlendirmede yeterli değildir. FSH hormonu ile birlikte değerlendirmek faydalıdır. 3. gün östrojen hormonun 80 pg/ml' den düşük olması yumurta sayı ve kalitesi açısından olumlu düşündürtür. 
  3. Antral folikül sayımı ( ultrason ile yumurta sayımı ) Adetin 2-4. günler arası; antral foliküller sayılır. 4-10 adet antral folikül yumurta sayısı ve kalitesi açısından olumlu, 4' ün altında antral folikül sayısı olumsuzdur.
  4. Antimüllerian hormon nedir ? Ultrasonda bakılan yumurtalar; yumurtalık döngüsüne girmek üzere olanlardır. Bu yumurtalar ultrason, FSH ve östrojen hormonu ile değerlendirilir. Fakat ileriye dönük asıl yumurta kapasitesini gösteren henüz büyümemiş olanlardır. Bu yumurtların sayı ve kalitesini gösteren antimülleriyan hormondur ( AMH).  AMH hormonunun alınması gereken özel bir gün ve saat yoktur. Açlık ve tokluk değiştirmez. Ticari testler arası fark yoktur. Yumurta sayısı ve kalitesinin azaldığını gösteren en erken, güvenilir testir. AMH değeri 1,5-4 ng/ ml ' arasında ise yumurta kapasitesi iyi, 1,5 altında olması ise kötüdür. Gebelik olma ihtimalinin iyi göstergesi ve tedaviye cevap tahmininde oldukça başarılıdır.
  5. İnhibin B Çok değişken bir hormon olduğu için, sıklıkla kullanılmaz.

 

Yumurta sayısının düşmesi durdurulabilir mi ? YUMURTALAR TEKRAR GERİ KAZANILABİLİR Mİ ?

Geri dönüşümsüzdür. Kaybedilen yumurta tekrar geri getirilemez. Yumurta kaybı durdurulamaz.

 

Yumurta azalmasının en erken bulgusu nedir ?

Adet gecikmesi ve adet düzensizliğidir.

 

Yumurta azalmasının en sık nedeni nedir ?

İlerleyen yaştır. 30-35 yaşından sonra yumurta kaybı hızlanır.

 

Yumurta kaybının en hızlı olduğu çevresel neden nedir ?

Sigara ve uzun süreli strestir.

 

Takiplerde FSH hormonun düşmesi, yumurta sayısının artığını mı gösterir ?

Hayır. Yumurta sayısı düşmeye devam eder, sayı tekrar artmaz. Kullanılan ilaçlar ve kitler Fsh değerini farklı gösterebilir. AMH hormonu daha iyi bir göstergedir. 

 

YUMURTA SAYISI HER ADETTE AZALIR. BU AZALMA 30-35 YAŞINDAN SONRA HIZLANIR. ANNESİNDE ERKEN MENOPOZ OLAN KADINLAR ÇOK RİSKLİDİR. SİGARA VE STRES YUMURTA KAYBINI HIZLANDIRAN, EN SIK ÇEVRESEL NEDENLERDİR. YUMURTA SAYISININ AZALMASI GERİ DÖNÜŞÜMSÜZDÜR. HERHANGİ BİR TEDAVİ İLE YUMURTALAR TEKRAR GERİ KAZANILAMAZ.